Babka zwyczajna (Plantago major L.) zwana babką większą lub szerokolistną.

Źródła podają, że babka zwyczajna pochodzi z kontynentu euroazjatyckiego. Babka została „zawleczona” przez człowieka na obszar całego świata, w tym do Ameryki i Nowej Zelandii. Indianie nazwali ją “śladem białego człowieka”, ponieważ znajdowali ją wszędzie tam, gdzie pojawił się Europejczyk. W Europie jest najpospolitszym spośród przedstawicieli rodziny babkowatych.

Babka zwyczajna jest byliną o przyziemnej różyczce liści, które charakteryzują się długim ogonkiem i szeroko jajowatą blaszką liściową. Tworzy kwiatostan w postaci zbitego kłosa, a kwiaty są zielonkawożółte z bladofioletowymi pylnikami, zebrane w długi stożkowy kwiatostan.

W liściach babki występują irydoidy np. aukubina, melampyrozyd, iksorozyd, dużo śluzów, saponiny, flawonoidy, fenolokwasy, enzymy proteolityczne, fenyloetanoidy, witaminę C i K, krzem oraz cynk. Wyizolowano z liści babki kwasy: fumarowy, syryngowy, waniliowy, ferulowy, gentyzynowy, benzoesowy i cynoamonowy oraz alkohol tyrosol. Roślina jest dobrym źródłem błonnika pokarmowego. Nasiona babki są bogate w polisacharydy, które po zetknięciu z wodą tworzą śluzy o dużej lepkości. Po tym krótkim opisie widzimy, jaki bogaty skład prezentuje nasza pospolita babka.

Teraz przejdziemy do jej zastosowania w lecznictwie. Wiadomo, że ekstrakty wodne i alkoholowe pobudzają system odpornościowy poprzez zwiększenie interferonów i antygenów wirusowych, a także zwiększają stężenie białych i czerwonych krwinek. Zaobserwowano cytotoksyczny wpływ metanolowych ekstraktów z babki zwyczajnej na trzy linie ludzkich nowotworów. Liczne badania wykazały, że wyciągi hamują niektóre grzyby chorobotwórcze, a ekstrakty etanolowe działają przeciw wirusom polio i herpes. Dodatkowo babka działa przeciwbakteryjnie, antyoksydacyjnie, analgetycznie i immunosupresyjnie.

Młode liście babki można używać do sałatek wiosennych. Sam je wykorzystuję przygotowując sałatki spożywane chociażby do obiadu.

A teraz pokrótce przedstawię, jak liść babki pospolitej charakteryzuje Tradycyjna Chińska Medycyna:

• termika: chłodna,
• smak: kwaśny ściągający, gorzki,
• obieg czynnościowy i narządy: Jelita, Płuca, Pęcherz Moczowy.

Działanie:

• usuwa gorąco pęcherza moczowego, tzn. ma działanie przeciwzapalne, przeciwmikrobiotyczne, rozkurczowe, w przypadku zaburzenia wydalania moczu z odczuciem pieczenia, bólem lub obrzękami;
• usuwa śluz i gorąco płuc, tzn. ma działanie przeciwkaszlowe, wykrztuśne w przypadku występowania ostrego lub przewlekłego zapalenia oskrzeli z suchym kaszlem, trudnym odkrztuszaniem, bólem w klatce piersiowej;
• usuwa gorąco jelit, zmniejsza biegunkę i krwawienia, tzn. ma działanie ściągające, przeciwkrwotoczne, przeciwzapalne, w sytuacji występowania biegunki, zapalenia okrężnicy, krwawienia z jelit, hemoroidów;
• usuwa gorąco żołądka, tzn. ma działanie przeciwzapalne, w przypadku zapalenia, czy też wrzodów żołądka;
• usuwa zewnętrzne gorąco, gorącą wilgoć, gorące toksyny, tzn. ma działanie przeciwmikrobiotyczne, w sytuacji występowania czerwonych, podrażnionych wysypek skórnych, zatrucia krwi, owrzodzenia, ran.

Dawkowanie:

• suszone zioło: 2-4 g w postaci naparu,
• nalewka: 2-4 ml nalewki (stosunek 1:3 w 45% alkoholu).

Przykładowe mieszanki:

• zapalenie pęcherza moczowego: babka + mącznica,
• zapalenie oskrzeli, suchy kaszel: babka + fiołek trójbarwny (można również dodać gwiazdnicę, czeremchę, tymianek, jeżówkę, lukrecję i mamy świetną bogatą mieszankę),
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego: babka + rdest,
• zapalenie żołądka: babka + prawoślaz.

Jak widzicie skład babki pospolitej jest bardzo bogaty, a zastosowanie jej w różnych częściach świata jest bardzo zbliżone i się nie wyklucza. Wręcz przeciwnie, dzięki jej charakterystyce przez TCM możemy jeszcze lepiej ją wykorzystać. Zachęcam do zbioru tej roślinki, która jest pospolicie dostępna i może pomóc w wielu schorzeniach, które na dzień dzisiejszy występują bardzo często. Dawkowanie tej rośliny jest bardzo bezpieczne.

 

BIBLIOGRAFIA:

S. Kohlmünzer “Farmakognozja”
J. Ross “Clinical Materia Medica”
E. Andrzejewska-Golec “Babka zwyczajna – pospolity chwast i roślina lecznicza” – Leki Ziołowe Panacea